Jacob Bernoulli

Jacob Bernoulli

Jakob_Bernoulli

Jacob Bernoulli

Jacob Bernoulli, 1655 yılında İsviçre’nin Basel kentinde dünyaya gelmiştir. O zaman Avrupa’da gücü olan Kilise’nin etkisiyle babasının isteği üzerine ilahiyat okuyup papazlık eğitimi almıştır. Kendisinin sevdiği ve ilgi duyduğu matematik ve astronomi alanlarında da eğitimler almıştır. Ayrıca Jacob Bernoulli, matematik tarihinin ünlü İsviçre’li ailesinin matematik geleneğini başlatan kişisidir. Sürekli rekabet ettiği kardeşi Johann ile birlikte Leibniz’in öğrencisiydi. Leibniz’in sabit hızlı bir cismin düştüğü eğri olarak belirttiği eş zaman eğrisini, kübik bir parabol olarak buldu.

1676 ve 1682 yılları arasında Avrupa boyunca dolaşarak aralarında Hudde, Robert Boyle ve Robert Hooke’un da bulunduğu o zamanın ileri gelen isimlerinden matematik ve bilim alanındaki en son gelişmeleri öğrendi. Bu süre boyunca kuyruklu yıldızlar için hatalı bir kuram üretmiştir.

bernoulli denklemi

Daha sonra tekrar İsviçre’ye dönerek 1683’ten itibaren Basel Üniversitesi’nde mekanik dersleri vermeye başladı. 1684’te Judith Stupanus ile evlendi ve iki çocukları oldu. Bu süreçte çok verimli bir araştırma kariyerine başladı. Yaptığı seyahatler ona döneminin ünlü matematikçileri ve bilim inanları ile hayatı boyunca sürdüreceği bir iletişim olanağı sundu. Jacob Bernoulli’nin ilgilendiği konulardan birisi de olasılık kuramıdır. Bununla ilgili olarak yazdığı kitabında, Huygens’in şans oyunlarıyla ilgili broşürünü yeniden basmış ve permütasyonları ve kombinasyonları inceleyerek binom dağılımlarıyla ilgili Bernoulli Teoremi’ni geliştirmişti.

Jacob Bernoulli bir ankastre kirişte tarafsız eksenin kirişin alt tarafında (bası gerilmelerine maruz olan bölge) olduğunu söyleyen Mariotte kabulüyle işe başladı. Buradan hareketle , herhangi bir noktadaki eğim ile uygulanan yük arasındaki ilişkiyi veren bir bağıntı türetti. Her ne kadar Mariotte’nin kabulünün yanlış olduğunu ispatlansa da, Bernoulli’nin elde ettiği sonuçlar, eğilme rijitliği (bending rigidity) hariç doğruydu.

Basel Şehri

Basel Şehri

Euler, Bernoulli’nin tavsiyesi üzerine, aynı problemi kendisini doğru sonuca götürecek olan bir kirişteki şekil değiştirme enerjisini minimize ederek çözmeye çalıştı. Euler, moment ve eğrilik (curvature) içeren rijitlik momenti adını verdiği bir sabit elde etti ve bu sabitin deneysel yollarla bulunabileceğini düşündü. Bundan çok sonraları, Thomas Young benzer gözlemleri yaparak kendi adıyla anılan elastisite modülünü (Young Modülü) tanımladı.

Değişik dönüşümler altında kendini yeniden üretebilen logaritmik sarmal onu o kadar etkilemişti ki, 1716 yılında öldüğünde mezar taşına “eadem mutata resurgo” Latince, değişmeme karşın yeniden doğarım yazısıyla birlikte bu eğrinin kazanılmasını istedi.

Bernoulli-mezar-taşı

Mezar Taşı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir