Ani Hız Değişimleri İç Organlarınızı Mahvedebilir!

Ani Hız Değişimleri İç Organlarınızı Mahvedebilir!

Çoğumuz kişisel arabalarımız ve toplu taşıma araçlarını kullanarak oradan oraya gidiyoruz. Bazen araçların hızlanması ve ani hareketler yapması yüzünden içimiz sıkılıyor. İç organlarımızın zarar görmesinden dolayı vücudumuz böyle bir tepki veriyor!

g kuvvet

G-Kuvvet ve Kütleçekimi İvmesi

Ölümcül yaralanmalara neden olan yüksek hız değil, ani hız değişimleri! Ani hız değişimlerinde iç organlarımızın ve dokularımızın maruz kaldığı kuvvet, kütleçekimi ivmesi cinsinden ifade ediliyor. Bu kuvvete G-kuvveti de deniyor, ama aslında G kuvvet değil; 9,8 m/s2 olan kütleçekimi ivmesi.

Kütleçekimi kuvvetini Dünya’nın merkezine doğru olan ivmelenme olarak tarif etsek de Newton hareket kanunlarına göre kuvvet ve ivme farklı şeyler. Ancak G-kuvveti tabirini hoş görmek isteyen birinin işi çok da zor değil. Einstein’ın yıllar önce ifade ettiği gibi, üzerimize etki eden çekim kuvvetini ivmeden ayıramadığımız gerçeği bu tabiri haklı çıkarmaya yetiyor. Şimdi gelelim ivmenin ölümcül olabilecek sonuçlarına;

ani hız değişimi

Ani Hız Değişiminin Etkisine Bir Örnek!

Diyelim otomobiliniz saate 90 km (saniyede 25 metreye karşılık geliyor) hızla yol alırken aniden önünüze bir engel çıkıyor ve engele çarparak 0,5 saniye içinde duruyorsunuz. Böyle bir talihsiz kaza sonucu ivmeniz 25/0,5=50 m/s2 olur. Bu değeri 9,8’e bölerek 5,1g’lik bir ivmeye karşılık geldiğini buluruz. 1g’lik bir kütleçekimi ivmesi altında her şeyi normal hissederiz. 2g’lik ivme altında ise her şey iki kat, 5,1g’lik ivme altında her şey 5,1 kat daha ağırdır. Astronotlar 0g’lik ortamda kendilerini kütlesiz hisseder. Bir sürücünün hız değişimi sırasında üzerine ne kadarlık bir kuvvet etki etttiğini bulmak için sürücünün kütlesi ile otomobilin ivmesini çarparız. Bu durumda kütleçekiminin 1 kilogramlık kütleye 9,8 Newton kuvvet uyguladığını hemen söyleyebiliriz. Biyolojik hasar söz konusu olduğunda maruz kalınan kuvvetten daha belirleyici olan, kuvvetin ne kadar süreyle uygulandığı yani hız değişiminin ne kadarlık bir sürede meydana geldiğidir.

Örneğin frene bastığımız andan tam durma noktasına kadar geçen süreyi iki katına çıkarırsak hissedilen kuvvet yarıya iner. Uzun süre maruz kalınan 4-5g’lik bir kuvvet ölümcül olabilirken bir saniyeden daha az sürmesi durumunda birçoğumuz en fazla bulantı ve baş dönmesi yaşarız. Lunarklardaki eğlence trenlerindeki dik inişlerde hissediğimiz kuvvet de 3-4 g’lik ama kısa süreli olduğu için tahammül edebiliyoruz. 100 g’lik bir kuvvet ise akciğer atardamarını kalbimizden söküp alacak kadar kuvvetli.

⇒ Bilim ve Teknik

⇒ Kütle Çekim, G-Force Notes (İngilizce)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir